Voor
de voormalige hoofdpoort van de Koning Willem III-kazerne aan de
Frankenlaan bevindt zich een opvallend monument. Opvallend zowel door de
plaatsing in een soort parkje precies voor een halfronde beukenhaag als
door de uitvoering. Op een bakstenen sokkel ligt een stervende strijder,
die zich nog even opricht om de brandende vrijheidstoorts door te geven
aan een bij hem neerknielende kameraad: het monument dat de leden van de
Koninklijke Marechaussee herdenkt die in de Tweede Wereldoorlog én in
de periode 1946-
1950 in
Indonesië zijn omgekomen.
De
opleiding van de Koninklijke Marechaussee is
vanaf 1913 gevestigd in Apeldoorn; Apeldoorn wordt daarom wel de
bakermat van de marechaussee genoemd. Vandaar dat Apeldoorn gekozen werd
om het marechausseemonument te plaatsen.
Het
Korps Politietroepen, in 1919 opgericht voor het verrichten van
militaire politietaken, is in 1945 opgegaan in de Koninklijke
Marechaussee.
Tussen
1940 en 1945 lieten 118 personen van de marechaussee en de
Politietroepen het leven. Hun namen zijn vastgelegd in het Gulden
Boek, dat bij elke vestiging van de Koninklijke Marechaussee ter
inzage ligt.
Al
in de meidagen van 1940 vielen de eerste slachtoffers bij de twee
korpsen. Een groot deel van de Politietroepen vocht toen vanuit de
rivierkazematten aan de Maas.
Een
deel van de marechaussee (273 man) uit de zuidelijke provincies en een
honderdtal leden van de Politietroepen konden via België en Frankrijk
Engeland bereiken.
Velen
keerden per parachute naar Nederland terug om te helpen bij het verzet.
Een aantal van hen werd na hun dropping gearresteerd en naar Duitsland
gedeporteerd.
Anderen
landden in 1944 met de Prinses Irenebrigade op de Normandische kust en
hielpen bij de bevrijding van West-Europa.
Sommige
van de in Nederland achtergebleven korpsleden gingen in het verzet,
bijvoorbeeld als lid van de OD (Orde-Dienst), die al in 1940 was
opgericht.
Ook
in het voormalig Nederlands-Indië, waar de marechaussee vanaf 1946
actief was bij de politionele acties, vielen slachtoffers. Het Korps
Militaire Politie/Koninklijke Marechaussee had zestig doden te betreuren
bij deze acties.
