Vlak
voor de Heldringkerk in Hoenderloo staat een
herdenkingsmonument dat herinnert aan de Tweede Wereldoorlog.
De
oorlogsdagen in mei 1940 waren in Hoenderloo verwarrend en
overrompelend. Eerst doortrekkende Nederlandse militairen en een paar
dagen later vooral Duitse troepen op weg naar de Grebbelinie. Een half
jaar bleven er Duitsers in Hoenderloo. Op het dak van het hoofdgebouw
van de Heldringstichting werd een luchtwachtpost ingericht die deel
uitmaakte van het opsporingsnetwerk rond het vliegveld Deelen, dat een
belangrijke Luftwaffe-basis voor jachtvliegtuigen werd.
De
aanvallen van de Duitse jagers vanaf Deelen op de overvliegende Engelse
en Amerikaanse bommenwerpers, waren ’s nachts goed te horen en overdag
vaak goed te zien. In en rond het dorp zijn diverse toestellen
neergestort, vooral in de periode 1942-1944. De bosrijke omgeving bood
goede mogelijkheden voor het verbergen van geallieerde piloten. Diverse
Hoenderloo’ers boden daarbij hulp en ook de verzetsgroep Hoenderloo
speelde hierbij een belangrijke rol. Daarnaast was deze groep zeer
actief in het inlichtingenwerk.
Na
de slag om Arnhem in 1944 werd Hoenderloo overspoeld door evacués uit
Arnhem en Oosterbeek. In de heersende verwarring zijn diverse
rondzwervende Engelse parachutisten in veiligheid gebracht.
Tijdens
het Duitse V-1 offensief tegen Antwerpen in de winter van 1944-‘45 lag
Hoenderloo in de lijn van deze vliegende bommen, die gelanceerd werden
in o.a. Nijverdal, Dalfsen en Lochem. Er vielen talloze V-1’s rondom
Hoenderloo, al dan niet onderschept door geallieerde jachtvliegtuigen.
In
de eerste weken van april 1945 waren er enkele duizenden Duitsers
gelegerd in de gebouwen van de Heldringstichting. Op alle toegangswegen
naar Hoenderloo waren versperringen aangebracht. De sfeer was zeer
gespannen. Tot op het laatste moment was het onduidelijk wat de Duitsers
zouden gaan doen. In de nacht van 16 op 17 april zijn ze echter vrijwel
allemaal vertrokken, in westelijke richting, bang als ze waren om
afgesneden te worden door de Canadese en Engelse troepen.
De
eerste geallieerde troepen bereikten Hoenderloo op 17 april omstreeks
het middaguur via de Miggelenbergweg/Krimweg. Leden van het verzet en
andere bewoners hielpen bij het opruimen van de wegversperringen.
Vrijwel de gehele 2e Canadese Infanterie Brigade trok die dag
door Hoenderloo.
Na
enkele dagen kwamen de Engelsen die al vanaf 15 april, na de inname van
Arnhem, tot op een paar kilometer ten zuiden van Hoenderloo waren
opgetrokken. Het hoofdgebouw van de Heldringstichting werd tijdelijk
verheven tot ‘Polar Bear Battleschool’. De Stichting was opnieuw
kazerne, maar nu voor soldaten in kaki-uniform.
Eind
mei werd daar het hoofdkwartier van het Royal Canadian Army Service
Corps (RCASC) gevestigd dat hier bleef tot eind december.
In
de aanloop naar de viering van 40 jaar bevrijding in 1985 nam
Hoenderloo’s Belang het initiatief om een herdenkingsmonument op te
richten.
Jaarlijks
wordt bij dit monument stilgestaan bij deze voor het dorp veelbewogen
oorlogsperiode1940-1945. Op 17 april worden bij het monument zowel de
Nederlandse driekleur als de Canadese vlag gehesen en leggen leerlingen
van de basisschool De Kakelhof bloemstukken. Op 4 mei is er een
ceremonie waarbij de vlaggen halfstok hangen, waarna ze op 5 mei weer
fier boven in de mast wapperen ter herdenking van de bevrijding.
